خانه / اخبار / خودنمایی و تبلور رسته تخصصی دکوراسیون مجتمع های تجاری و چند منظوره
photo_2016-08-08_12-05-33

خودنمایی و تبلور رسته تخصصی دکوراسیون مجتمع های تجاری و چند منظوره

    بـا توجـه بـه تغییـر و دگرگونی هـای سریعی کـه در حـال وقـوع اسـت، امـروزه بیـش از پیش شـاهد رشـد فزاینـده تغییـرات در حوزه های تکنولوژیکـی، سـخت افزاری و نرم افـزاری و به تبع آن تغییر و دگرگونی در الگوهـای رفتـاری انسـانها در حوزه هـای خانوادگی، اجتماعی و ورزشـی هسـتیم. از طرفـی دیگـر، بـا تغییـر الگوهـای فروش از سـنتی به مـدرن و تکنولوژیـک کـه عمدتـاً در قالـب بازارچـه، مراکز و مجتمع های تجـاری و چندمنظـوره قابـل درک اسـت، الگوهـای خریـد مـردم نیز کاملاً متحول شـده و تغییـر کرده اسـت.

    حـال، اگـر بخواهیـم قبـل از ورود به بحـث اصلـی، تعریف مناسـبی از مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره ارائـه دهیـم، ابتـدا بایـد از تعریف مراکـز خریـد شروع کنیـم؛ این اماکن ابتـدا در قالـب بازارچه هایی که در گذشـته تحـت عنوان پاسـاژ نامیده می شـد، شـناخته می شـوند که فقط شـامل فروشـگاه هایی بودنـد کـه در یـک مجموعـه متمرکـز و بـه شـکل فروشـگاه های مسـتقل انواع کالاها را عرضه می کردند که با گذشت زمان ایـن مفهـوم توسـعه پیدا کرد و متناسب با تغییر الگوهای رفتـاری مردم، پاسـاژها نیز تبدیل به مال ها و یا مراکز خرید شـدند که تنها دارای بخش تجـاری نبـوده و در مسـیر توسـعه مفهـوم «سرویس یـا خدمـات»، انواع کافی شـاپ، رسـتوران و فضاهـای بـازی برای کـودکان و فضاهای ورزشـی نیـز اضافـه شـد تـا آنجاییکـه در شـاپینگ مال ها، سـهم کافی شـاپ ها، رسـتوران ها و قسـمت های غذایـی روز بـه روز در حـال افزایـش اسـت و اخیرا برخی از آنها تا ۴۰ درصد از سـهم فضای مجموعه را به حوزه غذایی کـه اصطلاحا  (F&B Food & Beverage)  یعنـی بخش های مختلف ارائه خدمـات غـذا، نوشـیدنی نامیده می شـود، اختصـاص داده اند.

    محیـط خدمـت، نقـش مهمـی در ارائـه خدمـات بـازی می کنـد؛ نظریـه معمـول بـرای تعریـف محیـط چنین اسـت که مجـزا سـاختن فرد از مشـخصه های فیزیکـی کـه او را احاطـه کردها نـد، محیـط را تشـکیل می دهـد. فضـای محیطی مطلـوب مجتمع تجـاری، رضایت خریـداران را بـه دنبـال دارد و آنـان را تحریـک می کند تا مـدت زمان بیشتری را در آن سـپری کننـد و زمان خود را برای خرید بـه آن اختصاص دهند. در مقابل، مرکـز خریـدی کـه فضـای مناسـبی دارد موجـب می شـود تـا خریـداران خریـد خـود را بـا بی میلی انجـام دهنـد و اوقـات خودشـان را در فضایـی نامناسـب سـپری کننـد و حتـی اگـر از روی اجبـار وارد مجتمـع تجـاری شـوند، زمـان خـود را تنها به خرید محدود سـاخته و علاقه ای به اسـتفاده از وسـایل سرگرمی، خوراکی و برقراری ارتباط با دیگران نخواهند داشـت.

    محیـط فیزیکـی مراکز خریـد ممکن اسـت، حالت های احساسـی مشتریان را تحـت تاثیـر قرار دهـد و بنابراین، اثرات مهمی بر پاسـخ های رفتـاری آنهـا دارد. محیـط مجتمـع تجـاری می توانـد بر درک شـخصی از کیفیت عوامل محیطی، حالات روحی، احساسـی و جسـمی آگاهانه افراد و همچنین رفتار آنها تاثیرگذار باشـد. اگر محیط های مرتبط با فروشـگاه، احساسـات را تحـت تاثیـر قـرار دهـد و پاسـخی دریافـت کنـد، می تـوان ادراکات حاصـل از محیـط فیزیکی فروشـگاه را عاملی موثر در حالتهای خریـدار ماننـد رضایت به حسـاب آورد.

    بنابرایـن، بـا گذشـت زمـان مال هـا بـه مجتمع هـای تجـاری و ِ چندمنظـوره تبدیـل شـد کـه در این تغییـر مدل، علاوه بر بخـش تجاری کـه شـامل فروشـگاه هایی از انـواع کالاها در رسـته های مختلـف و انـواع کافی شـاپ و رسـتوران می شـود، سینماها، کتابخانه، فضاهای تفریحی، فرهنگـی، هنری و سـایت نمایشگاهی نیـز بـه مجتمـع و مجموعـه نیـز اضافـه شـده و در معنـای چندمنظوره بـودن آن، به تعـداد بخش ها اضافه می شـود. در واقـع، مجتمع های تجـاری و چندمنظوره امـروزی به صورت مجموعه هـای شـهری طراحـی شـده و دسـتیابی بـه الگوهـای فضایـی جدیـد، خلـق اشـکال و فرم هـای نـو متناسـب بـا خصوصیـات اجتماعی و فرهنگـی مراجعه کننـدگان و روابـط اجتماعی آنها مورد توجـه قرار گرفته تـا ضمـن رفـع نیـاز فضاهـای تجاری بـه تامیـن فضـای ورزشـی، تفریحی، هنری، فرهنگـی و اجتماعی تغییر کاربردی و در واقع در مسـیر توسـعه چنـد بعـدی حرکت کرده و به ایجاد بستری مناسـب بـرای فعالیت های اجتماعی تبدیل شـده اسـت.

    تـا جایـی کـه امـروزه، مجتمع هـای تجـاری چندمنظـوره به عنـوان اصلی ترین نمادهای توسـعه و حرکت به سـوی فرهنگ مشتری مداری در حوزه فروش به مصرف کنندگان تلقی می شـود. در همین مسـیر حرکتی، این ابر بازارها میتوانند نقش به سـزایی در اصلاح و توسـعه الگوی مصرف و ترویـج فرهنـگ بـه سـوی الگـوی ایرانی_اسلامی ایفـا کننـد. از طرفی، قـرار گرفتن تمام نیازهای شـهروندان در یک مجتمع چندمنظـوره بزرگ، موجـب صرفه جویی در وقـت، هزینـه شـهروندان و کاهش محسـوس در ترافیـک و هزینه های جابه جایی خواهد شـد. همچنین، ایجاد محیط های تجـاری و غیـر تجـاری و در عیـن حال نشـاط آور که تمام علایق شـهروندان را در خـود لحـاظ کرده اسـت، به مـردم این فرصـت را خواهد داد تـا اوقاتی متفاوت و فرامـوش نشـدنی در کنار خانـواده و عزیـزان خود تجربه کنند.

    در راسـتای توسـعه و تغییـر الگوهای رفتاری و نیز شـکل، فـرم و محتوای مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره یکـی از مباحثـی اسـت کـه در این حـوزه به شـکل عمـده خودنمایی می کنـد. نحوه طراحـی چیدمـان، انتخـاب تجهیزات، مبلمان و به طـور کلـی موضـوع دکوراسـیون اسـت که بـا وجود فضـای رقابتی و اصـول نوین طراحی باید مسـائل ارگونومیکی، روانشناسـی، مدیریتـی و مانند آن نیز رعایت شـود و این موضوع سـبب شـده که این رسـته از دکوراسـیون بسـیار بـا اهمیـت و پررنگ جلـوه کند؛ بدین معنا کـه در کنار طبقه بندی هـای رایج در حوزه دکوراسـیون مانند دکوراسـیون های اداری، خانگی، فضای باز، نمایشگاهی و دکوراسـیون فروشـگاهی یـک رسـته جدیـد ایجـاد شـده که بـه آن دکوراسـیون مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره اطلاق می شـود که مختصات خـاص خود را دارد؛ همانطور کـه اگـر بخواهیـم در حـوزه طراحی مبلمان و دکوراسـیون منزل ورود کنیـم بایـد الگوهای رفتاری در یک خانـواده را نیز در نظر بگیریم، در حوزه دکوراسـیون مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره نیـز بایـد الگوهـای متنوعی از مخاطبـان در بخشهـای مختلـف را در نظر بگیریم. بنابراین، به جـرات می توان گفـت کـه در دهـه اخیـر شـاهد خودنمایی و تبلور رسـته تخصصی دکوراسـیون مجتمع هـای چندمنظـوره هسـتیم کـه روز بـه روز پررنگ تـر می شـود و در درون خـود، زیربخش هـای مختلفـی از منظـر دانشـگاهی و تخصصـی در حوزه هـای معماری، طراحی داخلی، طراحی صنعتی، صنایع چـوب، نورپردازی، ارگونومی، مدیریـت، ICT ،رنگ شناسـی، رفتارشناسـی و روانشناسـی را جـای می دهـد کـه خـود ناشـی و متاثـر از مطالعات میان رشته ای به معنـای تعامل، تبـادل و ارتباط افقـی دانش هـا، مهارت هـا و رشـته های علمـی مختلـف بـا یکدیگـر به منظـور تسـهیل درک و فهـم موضوعـات از جنبه هـا و ابعـاد مختلـف اسـت. مسـائل و مشکلات مربـوط به زندگـی و به تبع آن در معماری، روزبـه روز در حال پیچیده تـر شـدن اسـت و به گونـه ای فزاینده به شـناخت ناشـی از رشـته های مختلف و متنـوع علمـی بسـتگی دارد. با توجـه به اینکه میـان معماری و رشـته های دیگر از جمله فلسـفه و روانشناسـی ارتباط معناداری برقرار اسـت و مسـائل معماری بـا تبدیـل شـدن جهـان به دهکده جهانـی و درهـم آمیختن فرهنگ هـا، رفته رفته پیچیده تـر می شـود، بیـش از پیـش نیازمنـد افزایـش درک و فهـم ابعاد مختلف موضوعات مورد مطالعه، رشد توانایی تحلیل صحیح امور، توسعه تفکر انتقادی و قـدرت خلاقیت بـوده در ایـن رهگـذر از حـدود رشـته معماری عبـور کـرده و بایـد به طـور جـدی مطالعـات میان رشـته ای را بـه کار بندیـم. بنابرایـن، با توجه به مجموع مسـائلی که به آن اشـاره شـد، امروز دکوراسـیون مجتمع های تجاری و چندمنظـوره، پرطمطراق تـر، بـا ابهت تر و بسـیار گسترده تر از حـوزه مبلمان و دکوراسـیون منـزل، اداری و نیـز دکوراسـیون های نمایشگاهی و فروشـگاهی عرض انـدام و خودنمایی می کنـد.

    از طـرف دیگـر، بـا توجـه بـه نـگاه پویایـی که بـه طراحـی و معماری باید داشـته  باشـیم، بایـد بـه موضـوع طراحـی مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره توجـه خاصـی داشـت کـه ضمـن اینکـه از تجربیـات گذشـتگان درس گرفتـه و متناسـب بـا علـوم روز حرکـت کنیـم، همیشـه پارادایم هـای نوین و نیـز مفهوم آینده پژوهـی را مـد نظـر قـرار دهیـم. نکته بسـیار مهمی کـه ارگان ها، تشـکل ها و هـر نهـادی بایـد بـه آن توجـه کننـد، ایـن اسـت که بـرای بـه روز نگه داشتن و حرکـت پویـا بایـد به طور مرتب خـود و البتـه دنیای پیرامـون خود را رصـد کرده تـا همچنـان شـاخص و بـه روز بمانند. به طـور قطع، در تعییـن در حـوزه طراحی و اجـرای بخش هـای مختلـف دکوراسـیون مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره نیـز بایـد اینگونه بیاندیشـیم و عمل کنیم. برای دسـتیابی به این مهـم، برگزاری سـمینارها، میزگردها، همایش ها، نشست های علمی در حوزه صنعت و دانشگاه ضروری اسـت چراکه بقا و پویایی در طراحی و سـاخت پروژه های عظیم، حاصل همافزایـی بیـن رشـته های مختلـف و تبـادل اطلاعات بیـن ایـن رشته هاسـت. بنابرایـن، شایسـته اسـت بـا رعایـت ایـن نـکات، متناسـب با سـلیقه، نیـاز و نگاه مـردم و نیـز مولفه هـای فرهنگ ایرانی_اسلامی خدمات مناسـبی را ارائه دهیم تـا در عرصـه ملـی و بین المللی همـواره جایگاه خـود را حفـظ کـرده و بتوانیم در حـوزه جـذب توریسـت، سرمایه گذار و مشـارکت کننده نیـز موفق عمـل کنیم.

    بر این اسـاس، در چند سـال اخیر شـاهد پیشرفت های بسـیاری در حوزه مجتمع هـای تجـاری و چندمنظـوره در ایـران هسـتیم که شـاخص ترین نمونه آن، بازار بزرگ ایران (ایران مال) اسـت که براسـاس تعاریف و اسـتانداردهای جهانی در رسـته Super Regional Mall هـا یـا مجتمع های چندمنظـوره فرا منطقه ای نامیـده می شـود و از منظرهـای مختلف در جایگاه یـک تا پنج در دنیا قـرار دارد و بـه عنـوان یـک پیکـره و سـازه تمدنی در کشـور و یـک افتخـار ملـی بـرای هـر ایرانـی محسـوب می شـود. در طراحی و پیاده سـازی بـازار بزرگ ایـران، برخالف رویـه حاکـم در دنیـا، بخش های تجاری فقـط ۳۰ درصد از این مجموعه را شـامل می شـود و ۷۰ درصـد از آن بـه فضاهـای فرهنگـی، هنری، اجتماعی، مذهبـی، ورزشـی، هتـل و … اختصـاص داده شـده اسـت. همچنیـن، نـگاه ملـی بـا تاکید بسـیار ویژه در طراحی و ایجاد این مجموعه معظم، لحاظ شـده اسـت به گونه ای کـه مفهـوم توسـعه را در دل خـود گنجانـده و در زمینـه اشـتغالزایی، جلوگیـری از خـروج ارز، جـذب گردشـگر، تولیـد ارزش افـزوده در داخـل کشـور و بر منافع گسترده دیگری به طور مسـتقیم و غیرمسـتقیم تاثیر به سـزایی داشـته است.

    در طراحـی ایـران مال، نکات بسـیار ظریفی برگرفته از سـه محـور ایرانی بـودن، اسلامی بـودن و مـدرن بـودن مـال خودنمایی می کنـد که در این شماره بـه بخش هـای کوچکـی از آن می پردازیـم. بـه همیـن دلیـل، امیـد اسـت انجمن صنفـی مبلمان و دکوراسـیون و مجلـه دکومـان نیـز بتوانـد آنگونـه که شایسـته اسـت، نقـش تاریخـی خـود را در تبییـن و توسـعه دقیـق این موضوع به درسـتی ایفا کرده و بتواند از این منظر نیز به بازشناسـی و توسـعه ویژگی های این بخش از صنایـع کشـور به شـکل موثـر عمل کند. لذا جهت گیـری مجله دکومـان را در چنـد شماره آتی نیـز به ظهور رسـته تخصصی دکوراسـیون مجتمع هـای تجاری و چندمنظـوره اختصـاص داده و بـه تعریـف و تبییـن مفهـوم رسـته تخصصـی دکوراسـیون مجتمع هـای تجاری و چندمنظـوره خواهیـم پرداخت. در پایـان، انجمـن صنفـی مبلمان و دکوراسـیون آمادگـی برگـزاری نشسـت های مشترک بـا بخش هـای مختلـف صنعتـی و دانشـگاهی و مراکـز علمـی را دارا بـوده و در پیمـودن ایـن مسـیر مصمـم و کوشاسـت.

وصال او زعمر جاودان به

خداوندا مرا آن ده که آن به

 رامین سمیع زاده

عضو هیأت مدیره و

دبیر انجمن صنفی مبلمان و دکوراسیون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *